Advocaat worden is een traject met duidelijke stappen. Eerst de juiste rechtenopleiding, dan een plek bij een advocatenkantoor, en daarna drie jaar stage met een beroepsopleiding ernaast. In dit artikel lees je precies wat er van je gevraagd wordt, wat een advocaat-stagiaire in de praktijk doet en hoe je die eerste plek vindt.
Wat is een advocaat-stagiaire?
Een advocaat-stagiaire is een beëdigd advocaat in de eerste drie jaar van zijn of haar loopbaan. De naam is een beetje misleidend: je kijkt niet alleen mee, je bent vanaf dag één echt advocaat en staat ingeschreven op het tableau.
Het verschil met een ervaren advocaat is dat je werkt onder begeleiding van een patroon. Dat is een ervaren advocaat die je werk begeleidt en toetst. In het begin kijkt je patroon vaak veel mee, later werk je steeds zelfstandiger.
Stap 1: de juiste vooropleiding (civiel effect)
De eerste eis is een afgeronde bachelor én master in het recht aan een Nederlandse universiteit. Die opleiding moet civiel effect hebben. Dat betekent dat je studie voldoet aan de eisen voor toegang tot de togaberoepen: advocaat, rechter en officier van justitie.
Welke vakken daarvoor nodig zijn, staat in het convenant civiel effect. Dat is gesloten tussen de universiteiten, de rechtspraak, het Openbaar Ministerie en de Nederlandse orde van advocaten. Let dus al tijdens je studie goed op je vakkeuze. Twijfel je of je diploma civiel effect heeft? Dan kan je rechtenfaculteit dat bevestigen.
Advocaat worden met hbo-rechten
Met alleen een hbo-diploma rechten kun je geen advocaat worden. Wel kun je via een schakelprogramma doorstromen naar een universitaire master. Bij de beëdiging kan het hbo-diploma rechten, samen met een afgerond schakelprogramma, de plaats innemen van de universitaire bachelor (Orde van Advocaten Midden-Nederland). Daarnaast heb je dus nog altijd een master met civiel effect nodig.
Stap 2: een kantoor en een patroon vinden
Met je diploma op zak solliciteer je bij advocatenkantoren. Een plek als advocaat-stagiaire is een baan in loondienst, met een arbeidsovereenkomst. Voor 2026 adviseert de raad van de orde een minimumsalaris van € 2.990 per maand in het eerste stagejaar. Meer over de verschillen per kantoor lees je in ons artikel over het salaris van een advocaat.
Waar letten kantoren op bij stagiaires? Je cijfers en vakkeuze, maar ook juridische bijbanen, een student-stage bij een kantoor en affiniteit met het rechtsgebied. Minstens zo belangrijk is de klik met het team. Je werkt drie jaar intensief samen met je patroon.
Stap 3: beëdiging en inschrijving op het tableau
Ben je aangenomen en heb je een patroon? Dan dien je een beëdigingsverzoek in bij de lokale orde van advocaten in jouw arrondissement. Na goedkeuring nodigt de rechtbank je uit voor de officiële beëdiging.
Zodra je bent beëdigd en op het tableau staat, starten je advocatenstage en de Beroepsopleiding Advocaten (NOvA).
Stap 4: de stage en de Beroepsopleiding Advocaten
De advocatenstage duurt drie jaar. In die periode volg je de tweejarige Beroepsopleiding Advocaten (BA), die de NOvA verzorgt. Aanmelden voor de BA kan twee keer per jaar, in een voorjaars- en een najaarsronde.
Houd de termijn goed in de gaten. Heb je niet binnen drie jaar na je beëdiging het certificaat van de beroepsopleiding behaald, dan word je geschrapt van het tableau. Daarom is het verstandig om pas kort voor de start van de beroepsopleiding beëdigd te worden.
Na een succesvolle stage en beroepsopleiding ben je zelfstandig advocaat. Vanaf dat moment werk je als advocaat-medewerker (of associate) verder.
Wat doet een advocaat-stagiaire in de praktijk?
Het werk verschilt per kantoor en rechtsgebied, maar veelvoorkomende taken zijn:
- juridisch onderzoek doen en adviezen voorbereiden;
- processtukken, contracten en brieven opstellen;
- zittingen voorbereiden en bijwonen, en na verloop van tijd zelf pleiten;
- contact met cliënten, eerst samen met je patroon en later zelfstandig;
- uren registreren en werken met een declarabele-urennorm.
Bij grote kantoren werk je vaak in een team aan grote transacties of procedures. Bij kleinere kantoren krijg je sneller eigen dossiers en direct cliëntcontact. Allebei hebben ze voordelen; kijk vooral wat bij jouw manier van leren past.
Advocaat worden op latere leeftijd
Er is geen leeftijdsgrens om advocaat te worden. De eisen zijn voor iedereen hetzelfde: een universitaire rechtenopleiding met civiel effect, een kantoor met patroon, en de stage met beroepsopleiding.
Zij-instromers hebben vaak iets wat pas afgestudeerden missen: werkervaring. Wie bijvoorbeeld als bedrijfsjurist, in de zorg, de bouw of de financiële sector heeft gewerkt, begrijpt de wereld van de cliënt al. Voor kantoren die in die sectoren actief zijn, is dat een echte meerwaarde. Wees in je sollicitatie wel eerlijk over je motivatie en verwachtingen, bijvoorbeeld rond salaris en urennorm.
Jurist, maar geen advocaat worden?
Niet iedere rechtenstudent wil de advocatuur in. Als bedrijfsjurist, legal counsel of compliance officer gebruik je je juridische kennis ook, maar zonder stage en beëdiging. Lees meer over het verschil tussen een jurist en een advocaat.
Op zoek naar een plek als advocaat-stagiaire?
Legal Talents Recruitment brengt juridisch talent persoonlijk in contact met kantoren waar inhoud, cultuur en ambitie samenkomen. Bekijk onze actuele vacatures of plan een vrijblijvende kennismaking.
Advocatenkantoor? Op zoek naar stagiaires of medewerkers die blijven? Lees hoe wij advocaten werven of neem contact met ons op.