Wat is een general counsel? Betekenis, taken, salaris en wanneer je er een aanstelt

Een general counsel is de hoogste jurist in een organisatie. De titel betekent letterlijk algemeen raadgever: de jurist die het geheel overziet en eindverantwoordelijk is voor alle juridische zaken. Vaak zit de general counsel in de directie of het bestuur, of rapporteert daar rechtstreeks aan.

De functie wordt relevant zodra juridisch werk verder gaat dan uitvoering. Strategie, governance en risico horen er dan bij. Hieronder lees je wat een general counsel doet, hoe de rol zich verhoudt tot legal counsel, head of legal en bedrijfsjurist, welke factoren het salaris bepalen, en wanneer het moment is om er een aan te stellen.

Wat doet een general counsel?

De general counsel vertaalt juridische vragen naar beslissingen waar de organisatie mee verder kan. De precieze invulling hangt af van de omvang, de sector en de fase waarin de organisatie zit. Deze taken komen vrijwel altijd terug.

• Strategisch juridisch advies. Meedenken voordat een besluit valt: een nieuwe markt, een product, een samenwerking of een financiering. Het advies beschrijft wat mag, en welk risico de organisatie bewust neemt.
• Governance. Besluiten voorbereiden en toetsen, de directie en de raad van commissarissen adviseren, en bewaken dat de organisatie besluit volgens haar statuten en de afspraken met aandeelhouders of investeerders.
• Risico en compliance. Overzicht houden op de belangrijkste juridische en compliance-risico's, en zorgen dat elk risico een eigenaar heeft. In een klein team doet de general counsel dat zelf. In een grotere organisatie valt een compliance- of privacyfunctie onder deze rol.
• Leiding over de juridische afdeling. Het team opbouwen of aansturen, prioriteiten stellen, en afspreken hoe de rest van de organisatie juridische vragen aanlevert.
• Aansturing van externe advocaten. Bepalen welk kantoor welk dossier doet, de opdracht scherp maken, en kwaliteit en kosten bewaken. De general counsel blijft eigenaar van de vraag, ook als een kantoor het werk uitvoert.
• Transacties en grote contracten. Bij overnames, investeringsrondes en contracten die de onderneming raken, is de general counsel de interne regisseur. Specialistisch werk kan bij het eigen team of bij een kantoor liggen.
• Soms het secretariaat. Bij sommige internationale of beursgenoteerde organisaties hoort ook het secretariaat van het bestuur of de raad van commissarissen erbij. In het Engels heet dat company secretary. Verwacht je die rol, leg haar dan apart vast in het profiel.

General counsel, legal counsel, head of legal en bedrijfsjurist

De titels lopen in vacatures door elkaar. Onderstaande indeling is hoe organisaties de rollen meestal gebruiken. De rapportagelijn en het mandaat zeggen meer dan de titel.

General counsel vs legal counsel

Een legal counsel adviseert de eigen werkgever: contracten, adviesvragen, geschillen en regelgeving. Een general counsel is eindverantwoordelijk voor die hele functie en zit aan de tafel waar de besluiten vallen.

In een kleine organisatie is de eerste jurist soms de enige en draagt dan beide rollen. De titel general counsel past alleen als het mandaat echt zo breed is. Anders beschrijven legal counsel of bedrijfsjurist de rol eerlijker. Wat een legal counsel dagelijks doet, lees je in wat een legal counsel is.

General counsel vs head of legal

Head of legal legt de nadruk op leiding over mensen en dossiers. General counsel legt de nadruk op eindverantwoordelijkheid naar directie en bestuur.

In middelgrote organisaties is het vaak één persoon, en dan zijn de titels inwisselbaar. Bestaan beide rollen naast elkaar, dan runt de head of legal de dagelijkse afdeling en bewaakt de general counsel de lijn naar de directie, de grote risico's en de externe advocaten.

Bedrijfsjurist, chief legal officer en advocaat

Bedrijfsjurist is de Nederlandse naam voor de jurist in dienst van een organisatie. Die titel dekt juniorfuncties tot en met zeer ervaren rollen. General counsel is een specifiek niveau, geen synoniem voor elke bedrijfsjurist.

Chief legal officer, afgekort CLO, is in de praktijk vrijwel dezelfde functie als general counsel. Organisaties kiezen die titel als ze willen laten zien dat de rol in de directie zit.

Een advocaat werkt meestal voor meerdere cliënten en mag procederen waar een advocaat verplicht is. Een general counsel werkt voor één organisatie en schakelt voor procedures een extern kantoor in. Inschrijving als advocaat kan daarbij, maar de rol eist het niet. Het verschil tussen een jurist en een advocaat maakt duidelijk wat iemand zelf mag doen.

Achtergrond en vaardigheden

Een apart diploma voor de functie is er niet. De basis is een rechtenopleiding, meestal een wo-master, plus ervaring waaruit blijkt dat iemand besluiten kan dragen. Een veelgeziene route begint in de advocatuur en loopt via een in-house functie door naar leiding. Die route is geen vereiste: wie binnen organisaties is doorgegroeid, kan dezelfde rol vervullen.

Wat in een profiel bijna altijd terugkomt:

• zakelijk oordeel: een risico uitleggen in de taal van een commercieel directeur, inclusief een advies over wat de organisatie het best kan doen;
• leiding: ervaring met het aansturen van juristen, of zichtbaar klaar zijn om een eerste team te bouwen;
• regie op externe kantoren: weten wanneer je een vraag zelf beantwoordt en wanneer je een advocaat inschakelt, en die opdracht kunnen begrenzen;
• rust aan de directietafel: gehoord worden zonder het gesprek te laten verzanden in voorbehouden;
• Engels, zodra de organisatie over de grens werkt of een internationale aandeelhouder heeft.

Sectorervaring weegt zwaar in financiële dienstverlening, zorg, energie en bij beursgenoteerde organisaties. Bij een scale-up telt of iemand zich thuisvoelt als eerste juridisch eindverantwoordelijke: meewerken in de dossiers, en sparringpartner van de oprichters.

Salaris van een general counsel

Een openbare salarisschaal voor een general counsel is er niet. Twee mensen met dezelfde titel doen zelden hetzelfde werk, en cijfers die online circuleren mengen beursfondsen, scale-ups en buitenlandse pakketten door elkaar.

Voor advocaten op een kantoor bestaan wel openbare ijkpunten, zie het salaris van een advocaat. Die bedragen gelden niet voor een general counsel. Hier volgt de beloning uit de zwaarte van de rol.

Dit bepaalt in de praktijk het niveau:

• omvang van de organisatie, in omzet, aantal landen en complexiteit van de structuur;
• sector, omdat toezicht en aansprakelijkheid de rol zwaarder maken;
• reikwijdte, dus of de rol alleen de juridische functie dekt of ook compliance, privacy of het bestuurssecretariaat;
• het team, van enige jurist tot een afdeling met ervaren juristen daaronder;
• beursnotering of een actieve investeerder, omdat governance, transacties en rapportage dan structureel op de agenda staan;
• de plek in de organisatie, inclusief of de rol in de directie zit en of er variabele beloning of een regeling voor de langere termijn bij hoort.

Vraag bij een voorstel wat de rol beslist, aan wie die rapporteert en welk werk buiten juridisch advies valt. Dat maakt de zwaarte, en daarmee een passende beloning, bespreekbaar.

Wanneer heeft je organisatie een general counsel nodig?

Niet elke organisatie heeft een general counsel nodig. Een ervaren legal counsel of bedrijfsjurist is vaak de betere eerste stap, zeker als het werk nog vooral uit contracten, advies en een beperkt aantal dossiers bestaat. Een legal counsel werven of een bedrijfsjurist werven is dan een scherper profiel dan een titel die eindverantwoordelijkheid belooft die er nog niet is.

Een general counsel is de logische stap als een of meer van deze signalen samenkomen:

• groei: juridische vragen zijn strategisch en komen structureel terug;
• internationalisering: meerdere landen, entiteiten of contractvormen, zodat iemand de lijn bewaakt;
• toezicht en regulering: een vergunning, een toezichthouder of een zwaar compliance-regime vraagt een vast aanspreekpunt op directieniveau;
• externe advocaatkosten: kantoren doen werk dat vooral regie en herhaald oordeel vraagt, terwijl de vragen structureel zijn;
• investeerders of een raad van commissarissen: een financieringsronde, een verkoop of een beursgang vraagt iemand die governance en transacties aan de directietafel draagt;
• een team zonder richting: er zijn al juristen, maar prioriteiten, kwaliteit en de lijn naar de directie liggen bij niemand;
• de directie wil een sparringpartner: iemand die meedenkt voordat het besluit valt.

Hoe werf je een general counsel?

Op dit niveau zitten de mensen die je zoekt meestal al in een functie. Een openbare vacature kan een signaal naar de markt zijn. De kandidaten die passen, bereik je met search: een gerichte, vertrouwelijke benadering. Bij general counsel werven begint dat met een scherp profiel. Een juridisch recruiter helpt als de doelgroep smal is en nog in dienst zit.

Zet in dat profiel in elk geval dit:

• het mandaat: wat de rol beslist, en wat bij de directie of bij een specialist blijft;
• de rapportagelijn: CEO, bestuur, raad van commissarissen, of een combinatie;
• de reikwijdte: alleen legal, of ook compliance, privacy en secretariaat;
• het team: al aanwezig, nog te bouwen, of voorlopig alleen;
• de fase: eerste jurist van een scale-up, of opvolger in een grotere onderneming;
• wat succes is in het eerste anderhalf jaar, beschreven in uitkomsten.

Een scherp profiel maakt ook duidelijk of je überhaupt een general counsel nodig hebt.

Wil je eerst toetsen of de rol, de timing en het profiel kloppen? Neem contact op of lees hoe een traject voor opdrachtgevers loopt. We denken mee voordat er een zoekopdracht ligt.

Hoe word je general counsel?

Een pad dat vaak voorkomt, loopt van legal counsel of bedrijfsjurist naar senior, daarna naar head of legal, en van daaruit naar general counsel. Elke stap voegt iets toe: eerst een eigen terrein, dan complexere dossiers, dan de leiding over mensen, en daarna de eindverantwoordelijkheid naar de directie.

Sommige general counsels stappen over vanuit een counsel- of partnerrol in de advocatuur, vooral als de organisatie sector- of transactie-ervaring zoekt die intern nog ontbreekt. Anderen groeien binnen één organisatie mee, van eerste jurist tot de persoon die het team later leidt.

Wat die stap dichterbij brengt:

• eigenaarschap over een domein, inclusief het gesprek met de business als het spannend wordt;
• ervaring met het aansturen van externe advocaten en met een budget;
• advies dat korter en beslister wordt naarmate de vraag strategischer is.

Wie zich oriënteert op de stap ervoor, vindt vacatures voor legal counsel en vacatures voor bedrijfsjuristen als concreet startpunt. Het bredere aanbod staat bij de actuele vacatures.

Een rol als general counsel ligt voor de meeste juristen nog een of meer stappen verder. Een kennismaking helpt om te zien welke stap nu logisch is. Je huidige werkgever blijft daar buiten. Het gesprek is vrijblijvend.